Neft qiymətləri, husilərin Yaxın Şərqdəki müharibəyə qoşulması və ABŞ-ın regiona əlavə hərbi qüvvələr göndərməsi fonunda yüksəlib.

Marja xəbər verir ki, Brent markalı neft aylıq rekord bahalaşmaya doğru irəlilədiyi bir vaxtda, husilərin həftəsonu İsrailə raket atmasından sonra qiymətlər bir barel üçün 3,7%-ə qədər artaraq 116,75 dollara çatıb. Husilər, İran və ona bağlı silahlı qruplara qarşı hücumlar dayandırılana qədər əməliyyatları davam etdirəcəklərini bildiriblər. ABŞ xam nefti isə 100 dollar həddini keçib.

ABŞ-ın regiona minlərlə hərbçi göndərmək qərarı, riskli quru əməliyyatı ehtimalı ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Financial Times qəzetinə verdiyi müsahibədə Donald Tramp, İrandakı nefti “ələ keçirmək” istədiyini və ölkənin əsas ixrac mərkəzi olan Xərq (Harg) adasını nəzarətə götürə biləcəyini deyib. Bu isə Tehrandan ciddi cavab reaksiyasına səbəb ola biləcək addım kimi qiymətləndirilir.

ABŞ, İsrail və İran arasında baş verən müharibənin qlobal bazarları sarsıtması fonunda Brent nefti mart ayında təxminən 60% bahalaşıb. Münaqişə beşinci həftəsinə daxil olduğu halda, ötən həftə Vaşinqtonun diplomatik təşəbbüslərinə və həftəsonu Pakistanda keçirilən sülh danışıqlarına baxmayaraq, gərginliyin azalması müşahidə olunmur.

Bazar günü Tramp, Air Force One təyyarəsində jurnalistlərə açıqlamasında İranın müharibəni dayandırmaq üçün irəli sürülən 15 tələbin əksəriyyətini ABŞ-a “qəbul etdirdiyini” bildirib, lakin hansı güzəştlərin edildiyini açıqlamayıb. İran isə daha əvvəl bu planı açıq şəkildə rədd etmiş və Hörmüz boğazı üzərində suverenliyini qorumaq şərti daxil olmaqla öz şərtlərini irəli sürmüşdü.

İran, Fars körfəzini qlobal bazarlarla birləşdirən bu strateji su yolundan keçən nəqliyyatın böyük hissəsini demək olar ki, tam dayandırıb. Tehran bu keçid üzərində nəzarətini rəsmiləşdirməyə çalışarkən, əksər gəmilərin keçidinə mane olur, lakin Pakistan, Tailand və Malayziya kimi ölkələrdən gələn məhdud sayda gəmilərə icazə verir.

Ötən həftə Tramp kabinet iclasında İranın xoş niyyət jesti olaraq Hörmüz boğazından 10 neft tankerinin keçməsinə icazə verdiyini bildirmişdi. Financial Times-ın məlumatına görə, Tramp bu sayın iki dəfə artdığını qeyd edib. Bundan əlavə, Pakistanın xarici işlər naziri İshaq Dar da Tehranın daha 20 gəminin keçidinə icazə verdiyini açıqlayıb.

Husilərin münaqişəyə qoşulması neft bazarları üçün yeni risk yaradır. Qrup, 2023-cü ildə Qəzza müharibəsinin başlamasından sonra Qırmızı dənizi Qərb daşıyıcıları üçün böyük ölçüdə bağlamış və gəmilərin marşrutlarını dəyişməsinə səbəb olmuşdu. Yanbu limanı üzərindən yüklənən neft daşımalarına hər hansı təhdid, təchizatı daha da məhdudlaşdıra bilər.

İş elanları AzVak.az-da